Zofia Rydet

Kjo ekspozitë ofron një vështrim në projektin fotografik monumental, Regjistri Sociologjik (Zapis socjologiczny), të fotografes polake Zofia Rydet (1911-1997).

Rydet filloi të punonte për këtë seri në vitin 1978, në moshën 67 vjeçare, kur ishte tashmë një artiste e mirënjohur. E magjepste shtëpia si një metaforë për jetën njerëzore dhe i ngjallte interes mënyra se si ambientet shtëpiake pasqyronin pikëvështrimet personale, estetike, fetare dhe politike. Projekti e ka zanafillën në Poloni, në rajonet e Podhale-s, Silezisë së Epërme dhe përreth Suwałki-t. Më vonë u zgjerua përtej kufijve të vendit, në Lituani, Gjermani, Francë dhe në Shtetet e Bashkuara.

Me kalimin e kohës, Regjistri u shndërrua në një vepër shumëdimensionale dhe u zhvillua në një numër nënkategorish dhe serish të pavarura, si Gratë në pragjet e dyerve, Miti i Fotografisë, Dritaret, Profesionet dhe Prania. Megjithëse vepra përfshin edhe banorë në qyteza dhe qytete, pjesa më e madhe e fotografive kanë në fokus zonat rurale, ku artistja u bë dëshmitare e shpejtësisë me të cilën po zhdukeshin mënyrat tradicionale të jetesës dhe kultura popullore.

Regjistri Sociologjik do të shtrihej në më shumë se 12 vjet, nga viti 1978 deri në vitin 1990, duke u shndërruar në një obsesion të mirëfilltë për Rydet, teksa po i afrohej fundit të jetës së saj. Koleksioni përfshin mbi 20,000 imazhe të realizuara në më shumë se 200 provinca të Polonisë dhe jashtë vendit. Nga mesi i viteve 1980, vrulli i dokumentimit të subjekteve nuk i linte më kohë për t’i zhvilluar fotografitë në dhomën e errët.

Kjo ekspozitë përqendrohet në një numër të rrallë stampimesh fotografike që artistja realizoi gjatë jetës së saj dhe është e para që bazohet në vepra origjinale nga seritë e ruajtura në arkivat e Fondacionit Zofia Rydet në Krakov.